ABD İRAN GERİLİMİNDE TARİHİ EŞİK
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki gerilim küresel siyasetin en sert ve en karmaşık dosyalarından biri olarak yeni bir kırılma noktasına doğru ilerliyor
Nükleer program yaptırımlar enerji güvenliği bölgesel vekalet savaşları ve İsrail merkezli güvenlik dengesi bu hattın ana belirleyici unsurlarını oluşturuyor
Washington yönetimi İranın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlandırmasını uluslararası denetim mekanizmalarına tam uyum göstermesini ve bölgesel askeri etkisini daraltmasını talep ediyor
Tahran ise yaptırımların koşulsuz kaldırılmasını ekonomik ambargonun son bulmasını ve egemenlik haklarına müdahale edilmemesini temel şart olarak ortaya koyuyor
Bölgede askeri hareketlilik artarken diplomatik kanallar tamamen kapanmış değil dolaylı temaslar ve arka kapı diplomasisi sürüyor
ABD askeri caydırıcılığı artırarak baskı kurma stratejisini devreye alırken İran savunma kapasitesini güçlendirerek misilleme iradesini vurguluyor
Bu tablo enerji piyasalarında sert dalgalanmalara küresel ticaret hatlarında risk artışına ve Orta Doğu merkezli yeni kriz senaryolarına zemin hazırlıyor
Süreç üç ana senaryo etrafında şekilleniyor
Bir diplomatik uzlaşma ile kademeli yaptırım kaldırımı ve kontrollü normalleşme
İki düşük yoğunluklu gerilim ve vekalet alanlarında sınırlı çatışma
Üç doğrudan askeri tırmanma ve bölgesel savaşa evrilebilecek zincirleme kriz
Bu denklemde Türkiye denge politikası ve arabuluculuk kapasitesi ile kritik bir rol üstlenebilir enerji koridorları ve diplomatik temaslar bakımından stratejik konumunu güçlendirebilir
Rusya İran ile stratejik iş birliğini sürdürürken Batı ile doğrudan cepheleşmeden kaçınarak kontrollü rekabet modelini tercih edebilir
Çin ise enerji güvenliği ve ticaret yolları perspektifinden süreci yakından takip ederek ekonomik nüfuzunu artırma arayışını sürdürüyor
ABD İran hattında atılacak her adım yalnız iki başkenti değil Avrupa Körfez ülkeleri ve küresel güç merkezlerini doğrudan etkileyecek nitelik taşıyor
Bu nedenle sert bloklaşma yerine çok taraflı diplomasi güven artırıcı adımlar ve ekonomik kanalların açık tutulması hayati önem taşıyor
Sadakat Haber
Cemal Peker Analizi
#iran #ABD
#sadakathaber #sadakathabertv #termesondakika #GlobalBakış #dünyasavaşistemiyor
